Great Tibet Tour Logo GREAT TIBET TOUR ®

Tibetaanse botersculptuur

  • Eric
  • Laatst bijgewerkt : 19-05-2025

De Tibetaanse botersculptuur is een bijzondere kunstvorm gemaakt van geklaarde boter. Gelukkig veranderde Tönpa Shenrab Miwoche, na de stichting van de Bön-religie, veel primitieve geloofsmethoden, waaronder de manier om offers aan goden te brengen. De nieuwe manier was om tsampa en geklaarde boter te gebruiken om gekleurde draadschijven te vormen ter vervanging van de te offeren dieren, waardoor het doden werd verminderd. Dit is de oorsprong van de Dolma en de botersculptuur.

Tibetaanse botersculptuur
Levendige Tibetaanse botersculptuur

Artistieke Waarde en Religieuze Status

Dolma en botersculpturen werden veel gebruikt als offergaven door andere Tibetaans-boeddhistische stromingen en werden een belangrijk kenmerk van het Tibetaans boeddhisme. Veel van de gebruiken en tradities van de moderne Tibetanen zijn ook overgeleverd vanuit de oude Bön-religie. Veel unieke manieren van bidden van Tibetanen zijn ook overblijfselen van de oude Bön-religie, zoals kora/aanbidding/het rondgaan van heilige bergen/meren, het uitstrooien van windpaardvlaggen (Longda), het ophangen van veelkleurige gebedsvlaggen, het graveren van boeddhistische geschriften op stenen, het plaatsen van mani-stapels, waarzeggerij, het vereren van de Dolma-plaat, botersculptuur, en zelfs het gebruiken van een gebedsmolen, enz. Al deze bovengenoemde kenmerken zijn nu onlosmakelijk verbonden met de Tibetaanse cultuur.

Tegenwoordig kun je botersculpturen zien in veel Tibetaanse kloosters. Kumbumklooster (ook wel Ta'er-tempel genoemd), gelegen in Xining, provincie Qinghai, staat bekend om zijn mooiste botersculpturen. Als een van de "Grote Drie Kunsten" van het Kumbumklooster, worden botersculpturen getoond als Boeddhabeelden, figuren, landschappen, paviljoens, vogels en dieren, bloemen en bomen, enz. De collectie botersculpturen in het Kumbumklooster heeft niet alleen een hoge artistieke waarde en stijl, maar ook een grote schaal en kleurrijke inhoud.

Exquise botersculpturen
Exquise botersculpturen

Geschiedenis van Botersculpturen

Het kan worden teruggevoerd tot de jaren 1400 tijdens de Ming-dynastie, hoewel de oorsprong ervan geheel mystiek en mysterieus was. We kunnen de geschiedenis ervan in twee verschillende versies bekijken.

Ten eerste werd ons verteld dat sinds de komst van het Shakyamuni Boeddhabeeld in Lhasa, de monniken van plan waren het te versieren met verschillende bloemen om het te gebruiken als offergave tijdens de barre winter van Tibet. En omdat het in deze tijd moeilijk was om bloemen te krijgen, besloten de monniken om Dri (de vrouwelijke yak) boter te gebruiken.

Terwijl de tweede versie van de oorsprong van de Tibetaanse botersculptuur bij Tsongkhapa (de stichter van de Gelug-school) lag, volgens een droom van hem. Hij droomde dat de doornen veranderden in een heldere lamp, het onkruid in bloemen, talloze zeldzame schatten, kleurrijk en schitterend. Tsongkhapa droeg de Tibetaanse monniken toen op om een sculptuur uit boter te snijden om zijn legendarische droom succesvol te visualiseren. Later werden de botersculpturen overal in de Tibetaanse tempels en kloosters tentoongesteld.

Tsongkhapa
Er wordt gezegd dat de oorsprong van de Tibetaanse botersculptuur bij Tsongkhapa lag, volgens zijn droom.

Hoe maak je botersculpturen?

Tibetanen hebben de gewoonte om boter aan tempels en kloosters te wijden, die over het algemeen alleen worden gebruikt als boterlampen en monnikenvoedsel. Voor het Boterlampfestival (de 15e dag van de eerste maand van de Tibetaanse kalender) brachten ze zuivere witte boter als eerbetoon aan het Kumbumklooster, de geboorteplaats van Tsongkhapa. Er is een geschiedenis van honderden jaren van het maken van botersculpturen. Het ambacht is complex en uniek, en wordt meestal in de winter uitgevoerd. De monniken kneden boter in de vorm van een embryo, gemaakt van verschillende minerale kleurstoffen, en zetten dan een steiger op in de koude kamer om het te voltooien. Om te voorkomen dat de styling smelt door lichaamstemperatuur, moeten de monniken hun handen in het bijtende sneeuwwater steken om af te koelen. Dat is ook de reden waarom sommige mensen zeggen dat het een wrede kunst is.

De fabricage is specifiek verdeeld in vier processen. Ten eerste, binden ze frames van zachte strooien bundels en bamboestokken van verschillende vormen. Ten tweede, maken ze het embryo door het mengsel van eerdere botersculpturen en plantenas te stampen totdat het in het frame kan worden gewikkeld. Vervolgens kneden ze de minerale pigmenten van verschillende kleuren in de romige boter om de sculpturen te schilderen. Ten slotte bevestigen ze de sculpturen op houten planken of speciale kommen voor weergave.

Schilder de sculpturen
Schilder de sculpturen

Tibetaans Boterlampfestival

Op de 15e dag van de eerste maand van de Tibetaanse kalender is er een grootschalig Boterlampfestival. Gecreëerd door Tsongkhapa - de stichter van de Gelug-school van het Tibetaans boeddhisme, is het boterlampfestival een onderdeel van het Monlam Gebedsfestival, de laatste dag van de herdenking van de wonderen van de Boeddha, en het einde van de Tibetaanse Losar Nieuwjaarsviering. Overdag gaan mensen naar verschillende tempels en kloosters om tot de Boeddha te bidden en lampen te offeren; 's nachts worden duizenden boterlantaarns aangestoken voor de Jokhang-tempel, evenals op de Barkhor-straat in Lhasa. Er zijn kleurrijke afbeeldingen van verschillende goden, figuren, vogels en beesten, bloemen, bomen, enz., variërend van enkele centimeters tot enkele verdiepingen hoog. De warme sfeer symboliseert een van de grote festivals in Tibet.

boterlampfestival
's Nachts worden duizenden boterlantaarns aangestoken om het festival te vieren.
Stel hieronder een korte vraag
of E-mail ons

Misschien vindt u dit interessant