Tibetaanse Taal

​Tibet – het dak van de wereld – is een regio vol met adembenemende landschappen, prachtige kenmerken en herbergt talloze ongelooflijke plekken, bergen en religieuze activiteiten. Het is ook een gebied vol traditie en mysterieuze cultuur. Veel toeristen zijn in Tibet geweest, maar slechts weinigen begrijpen de taal van Tibet.

In dit artikel bespreken we daarom de geschiedenis, het alfabet, opvallende kenmerken en de grammatica van de Tibetaanse taal.

De Tibetaanse taal wordt ook wel Bodic of Tibetaans genoemd, afkomstig van de Tibeto-Birmese groep. Deze groep is ontstaan uit de Sino-Tibetaanse taalfamilie.

Tibetanen, Nepalezen, Bhutaneezen en ook delen van Noord-India, zoals Sikkim, spreken vloeiend Tibetaans. Volgens wetenschappers is het nu verdeeld in vier verschillende dialectgroepen: Centraal, Noordelijk, Zuidelijk en Westelijk Tibetaans.

Elk dialect is echter onderverdeeld in verschillende Tibetaanse talen. Het Lhasa-dialect hoort bijvoorbeeld bij de centrale groep, terwijl Sikkim, Nepal en Bhutan bij de zuidelijke groep horen. De westelijke groepen hebben een andere intonatie dan andere dialecten.

Volgens orthografen werd de Tibetaanse taal in de 7e eeuw uitgesproken, en de huidige vorm wordt sinds de 9e eeuw gebruikt. Omdat de Tibetaanse taal een oude taal is, voldoet de uitspraak niet meer aan de huidige normen.

Geschreven Tibetaans

Historisch gezien ontstond het geschreven Tibetaans in de 7e eeuw na Christus, volgens Thonmi Sambhota – een van de ministers van Songtsen Gampo.

Songtsen Gampo was de 33e koning van de Yarlung-dynastie in zuidelijk Tibet en tegelijkertijd de eerste heerser van Tibet.

Deze heerser stuurde Thonmi Sambhota naar India om informatie over het boeddhisme te verzamelen.

Sambhota maakte een schrift gebaseerd op het Devanagari-model. Met behulp van de Sanskriet-grammatica schreef Sambhota de Tibetaanse grammatica, en met het Tibetaanse alfabet werden boeddhistische teksten in het Tibetaans vertaald.

Bovendien is Mahavyutpatti, het eerste Sanskriet-Tibetaanse woordenboek, een soort houtsnede-drukwerk dat voor het eerst verscheen in de 9e eeuw.

Sindsdien wordt deze taal in Tibet gebruikt, en dit soort drukwerk is nog steeds te vinden in enkele kloosters in Tibet.

De Tibetaanse taal is ontstaan uit de behoefte om directe informatie over het boeddhisme te verkrijgen en bevat werken die uit het Sanskriet en Chinees in het Tibetaans zijn vertaald.

Kenmerken van de Tibetaanse Taal

De taal in Tibet gebruikt syllabische alfabetten als het favoriete schriftsysteem en heeft veel kenmerken die het algemeen aanvaardbaar maken voor gebruik door Nepalezen, Noord-Indiërs en Bhutaneezen.

Bij elke letter van het Tibetaanse alfabet zit er meestal een ingebouwde klinker /a/. Andere klinkers, die onder of boven de hoofdletter verschijnen, kunnen we gemakkelijk aangeven met verschillende diakritische tekens.

De Tibetaanse schrijfstijl begint horizontaal van links naar rechts.

Terwijl punten worden gebruikt om lettergrepen in het Tibetaans te scheiden, worden speciale conjunctletters gebruikt om clusters van medeklinkers te schrijven.

Tibetaanse Alfabetten

De Tibetaanse taal is een unieke taal met een uniek alfabet. Hoewel het enkele opvallende kenmerken deelt met veel andere Himalayatische talen, is zijn uniekheid ongeëvenaard.

Het Tibetaanse alfabet gebruikt U-Chen voor het drukken van de schriftversie van het alfabet.

Grammatica

Over het algemeen heeft de Tibetaanse taal een lager niveau van agglutinatie, in tegenstelling tot een agglutinerende taal waar achtervoegsels en betekenissen worden gecombineerd met nieuwe woorden om grammaticale relaties ertussen aan te geven.

Ook zijn er in de Tibetaanse taal drie verschillende registers die worden gebruikt: de alledaagse spreektaal, de klassieke schrijftaal en de formele spreektaal.

Elk van deze registers verschilt zowel in grammatica als woordenschat.

Conclusie

De Tibetaanse taal heeft een uitstekend historisch begin, waaruit blijkt dat het boeddhisme al vóór de 7e eeuw na Christus in Tibet bestond. Het leren van de Tibetaanse taal is vrij eenvoudig als je interesse hebt om het te leren. Bovendien kun je de Tibetaanse taal leren in gebieden zoals Noord-India, Nepal en Bhutan. Tot slot, voor de meest gemakkelijke en praktische leerervaring van de Tibetaanse taal, kun je Tibet plannen voor je volgende reis.