Kham

Kham is een regio die voortkomt uit de traditionele Tibetaanse cultuur en wordt vaak genoemd naast de Ü-Tsang regio en de Amdo regio. Het Kham-gebied omvat delen van de provincies Sichuan, Tibet, Yunnan en Qinghai. De inwoners van de Kham-regio worden Khampa genoemd en spreken het Kham-dialect van de Tibetaanse taal. De Khampa wonen al generaties lang in dit gebied. De barre natuurlijke omgeving met hoge bergen, diepe dalen en rivieren heeft niet alleen het sterke en directe karakter van de Khampa gevormd, maar ook hun tradities en gebruiken om buiten de afgelegen bergen handel te drijven. Dit artikel vertelt over de geografie van Kham, het landschap, de Khampa-cultuur en -gebruiken.

Kham Tibetaan

Kham is een van de drie Tibetaans bewoonde gebieden in China, met een oppervlakte van 2,5 miljoen vierkante kilometer en een Tibetaanse bevolking van meer dan 5,4 miljoen. De Kham Tibetaan is gevormd op basis van de fusie en assimilatie van de Han-cultuur en de Tubo-cultuur sinds de Tang-dynastie. Ze zijn voornamelijk gebaseerd op de oorspronkelijke lokale Di- en Qiang-etniciteiten, aangevuld met Han, Mongoolse, Naxi en andere etnische groepen. Omdat Kham echter ver verwijderd is van het centrale gebied van Ü-Tsang en het grondgebied vol bergen en dalen ligt, is de communicatie tussen de hele regio en het Ü-Tsang-gebied, evenals de communicatie binnen de regio, sterk beperkt. Daarom is de integratie van de Tubo-cultuur met Kham noch grondig noch evenwichtig. Als gevolg hiervan heeft de Kham Tibetaan meer historische sporen behouden. Het heeft onderscheidende lokale kenmerken:

1. Er zijn duidelijke verschillen in fysieke bouw tussen de Khampa en de Tibetanen in het Ü-Tibet-gebied. De twee zijn verschillende etnische typen: Ü-Tibet-mensen hebben een kort hoofd, een breed gezicht en een kleine gestalte. Het Khampa-type, ook wel Tibetaanse krijgers genoemd, heeft een lang hoofd, een smal gezicht en een grotere lengte. Veel Khampa-mannen dragen een mes aan hun middel, body boxes en andere voorwerpen, en binden de "heldenpluim" met zwarte of rode zijden draden in hun haar, wat dapper lijkt.
2. Khampa heeft verschillende groepen, zoals "Muya", "Bubba", "Yutong", "Choyu", "Zaba", "Pumi", "Namri", "Luru", enzovoort.
3. Er zijn nog steeds veel taaltakken binnen de Kham Tibetanen, en sommige hebben zelfs meerdere talen binnen een county. De meeste traditionele talen in Kham zijn Tibetaans, dat kan worden verdeeld in drie dialecten: het Ü-Tsang-dialect (namelijk het Lhasa-dialect), het Kham-dialect (Dege-dialect, Qamduo-dialect) en het Amdo-dialect. De uitspraak van verschillende Tibetaanse dialecten is verschillend, dus de dialoog is enigszins moeilijk. Omdat de Tibetaanse taal echter wordt gespeld met de oude Tibetaanse fonetische symbolen en niet verandert met de uitspraak van het dialect, wordt de Tibetaanse taal nog steeds op dezelfde manier geschreven.

Kortom, de Khampa is uniek en onderscheidend, en vormt een belangrijk onderdeel van de Tibetaanse cultuur. "Religieus grondgebied is Ü-Tsang, paardengebied is Amdo, mensengebied is Kham". In Tibetaanse volksspreuken is er een meer levendige en directe uitdrukking: "De beste religie komt uit Ü-Tsang, de beste mensen komen uit Kham, en de beste paarden komen uit Amdo." Deze zin geeft eenvoudigweg de kenmerken en essentie van de Khampa weer.

Kham in de Sichuan-regio

De Kham Sichuan-regio is het kerngebied van Kham en het op één na grootste Tibetaanse gebied in China. Het ligt in het westen en noordwesten van de provincie Sichuan, inclusief de Tibetaanse Autonome Prefectuur Garzê, de Tibetaanse en Qiang Autonome Prefectuur Aba, en de Tibetaanse Autonome County Muli. In totaal 32 counties, met een oppervlakte van ongeveer 249.800 vierkante kilometer.

Ngawa Tibetaanse (Aba) en Qiang Autonome Prefectuur

De prefectuur heeft een oppervlakte van 83.002 vierkante kilometer en een bevolking van 930.100, waarvan ongeveer 55% Tibetaans. De Aba-prefectuur heeft uitgestrekte graslanden en is het belangrijkste veehouderijgebied van de provincie Sichuan. Het is rijk aan natuurlijke ecologie en toeristische hulpbronnen. Het heeft beroemde nationale natuurgebieden zoals Huanglong, Jiuzhaigou en Siguniangshan. Er is ook het Wolong Nationale Natuurreservaat, een belangrijk beschermingscentrum voor reuzenpanda's.

Sneeuwberg

Mount Siguniang is een beroemde sneeuwberg in het Sichuan Kham-gebied. Het bestaat uit vier aaneengesloten pieken die jarenlang bedekt zijn met sneeuw en ijs, als vier prachtige meisjes met witte sluiers op hun hoofd, staande tussen twee sterrenstelsels. Volgens de legende vochten vier meisjes dapper tegen wrede monsters om hun geliefde panda's te beschermen en werden uiteindelijk bergen, namelijk Mount Siguniang. Het wordt door de Sichuan-bevolking als een heilige berg vereerd.

Tibetaanse stoepa

Talloze enkele Tibetaanse stoepa's en groepen Tibetaanse stoepa's zijn door heel Kham te zien, wat een van de kenmerken van het Kham-gebied is. Het bouwen van een stoepa is een daad van deugdzaamheid.

Garzê Tibetaanse Autonome Prefectuur

De Garzê Tibetaanse Autonome Prefectuur ligt in het westen van de Kham Sichuan-regio. Het heeft een oppervlakte van 153.000 vierkante kilometer en een bevolking van 1,199 miljoen. Het is het op één na grootste Tibetaanse gebied in China en het kerngebied van Kham. De inwoners zijn voornamelijk Tibetanen, goed voor 78,4%, en de andere 24 etnische groepen zijn verspreid over de prefectuur. Kangding, de hoofdstad van de prefectuur, is wereldwijd beroemd om het lied "Kangding Liefdeslied" en staat bekend als de thuisbasis van liefdesliederen. Tibetanen gebruiken voornamelijk het Kham-dialect (een van de drie belangrijkste Tibetaanse dialecten). Als je hier komt, kun je unieke folkloristische entertainmentactiviteiten ervaren, zoals de Guozhuang-dans, Xianzi-dans, Pedaling, volksliederen en paardrijden met het drinken van boterthee. Er zijn ook de Hailuogou Scenic Spot, het Kangding Muya Heilige Land Toeristische Scenic Spot, de Luding-brug Toeristische Scenic Spot in Luding County, het Jiaju Zangzhai Toeristische Scenic Spot in Danba County en de Daocheng Yading Scenic Spot.

Tibetaans klooster

Chonggu-tempel, op 3880 meter boven zeeniveau, ligt in het dorp Yading. Het is een oud gebouw, afgezonderd van de wereld. Wanneer het geluid van het chanten van geschriften en het geluid van dharma weerklinken in het stille dal, maakt dit de plek heiliger en mysterieuzer. In 1928, toen de Amerikaanse ontdekkingsreiziger Locke naar Yading kwam voor onderzoek, verbleef hij drie dagen in de Chonggu-tempel. Door de kleine ramen van de tempel keek de heer Locke neer op het vredige Yading-dorp onder de maan langs de kloof—er wordt gezegd dat dit het prototype is van de mooie Blue Moon Valley in Shangri-La die door Hilton wordt beschreven.

Muli Tibetaanse Autonome County

Muli ligt aan de zuidwestelijke rand van de provincie Sichuan, met een oppervlakte van 13.000 vierkante kilometer. Muli County is een van de slechts twee Tibetaanse autonome counties in China, met een totale bevolking van 130.000. De gemiddelde hoogte van de county is 3100 meter. De mensen daar geloven in de Gelug-sekte van het Tibetaans boeddhisme. De county wordt gekenmerkt door de kloven die worden gevormd door drie rivieren die van noord naar zuid stromen: de Shuiluo-rivier, de Litang-rivier en de Yalong-rivier, die een enorme kloof uitsnijdt voordat ze in de Yangtze-rivier uitmondt.

Kham in het Tibet-gebied

Kham in het Tibet-gebied ligt in het zuidoosten van het Tibet-gebied, inclusief de stad Chamdo en de drie oostelijke counties van Nagqu (zoals Biru County, Baqen County, Sog County) in het oosten van Tibet. De Tibet Kham-regio heeft een oppervlakte van 137.000 vierkante kilometer en de Tibetaanse bevolking is 760.000, wat 95% van het totaal is. Qamdo is de geboorteplaats van de Kham-cultuur. Door factoren als leefgebied en sociale interactie hebben de Khampa-mensen in Tibet sinds de oudheid de Gele Rivier-cultuur uit Qinghai en Gansu, de Bashu-cultuur en de Yangtze-riviercultuur uit Sichuan en Chongqing, en de essentie van multi-etnische culturen van de Bai, Yi, Naxi, Lisu, enzovoort, geaccepteerd en in hun eigen cultuur geïntegreerd. In taal, kleding, religie, folkloristische gebruiken, residentiële architectuur, volkscultuur en andere aspecten heeft het een speciale uitvoering die duidelijk verschilt van andere Tibetaanse regionale culturen. De kleding van Kham-vrouwen is beroemder om haar gratie en elegantie, en is uitgerust met hoofdtooien, borstversieringen, rugversieringen, middelversieringen en andere ornamenten, die er eenvoudig en plechtig uitzien.

Steenverering

Khampa vereert stenen. In Chamdo, Tibet, geloven de Khampa dat de witte steen het gezin, de velden en de gewassen kan beschermen namens de goden. De enorme witte rots die hoog staat, is de incarnatie van de godin. Mani-stenen verspreid over de bergen en valleien van Tibetaanse gebieden en langs de wegen van dorpen zijn nog prominentere manifestaties van Tibetaanse berg- en steenverering en duidelijke overblijfselen.

Kham in Qinghai: Yushu Tibetaanse Autonome Prefectuur

De Yushu Tibetaanse Autonome Prefectuur, kortweg Yushu-prefectuur, ligt in het noorden van het Kham-gebied, aan de bron van de Drie Rivieren (Yangtze-rivier, Gele Rivier, Lancang-rivier) in het hart van het Qinghai-Tibetplateau in het zuidwesten van de provincie Qinghai. Het totale oppervlak is 267.000 vierkante kilometer en de Tibetaanse bevolking is 365.000, wat 97% van de totale bevolking is. Het uitgestrekte Tibetaanse gebied in Qinghai staat bekend als het "Amdo"-gebied, terwijl Yushu al lang nauw verbonden is met de westelijke Sichuan-regio en de Chamdo-regio in Tibet, bekend als het "Kham"-gebied. Kham staat bekend om zijn sierlijke, ongeremde, krachtige en krachtige liederen en dansen, vooral de dans van Yushu. Er wordt gezegd dat er een zang- en dansgroep uit Yushu was in de bruidegomstoet toen Prinses Wencheng in Qinghai aankwam. Op de oude Tangfan-weg naar Tibet zijn er 192 kloosters met het Tibetaans boeddhisme als middelpunt, met een sterk religieus karakter, en de beroemde bezienswaardigheid is de Prinses Wencheng-tempel. De folkloristische gebruiken van Yushu zijn uniek charmant. Het grote paardenracefestival en het Khampa Kunstfestival beginnen elk jaar in juli en augustus.

Tibetaanse boeddhistische gebedsvlaggen

Gebedsvlaggen zijn boeddhistische heilige voorwerpen die geluk en voorspoed brengen en beschermen tegen rampen. Het is overal in Kham te zien.

Kham in Yunnan: Diqing Tibetaanse Autonome Prefectuur (Dêqên)

Het Kham-gebied van Yunnan ligt in het noordwesten van de provincie Yunnan, op het kruispunt van Yunnan, Tibet en Sichuan. Het totale oppervlak is 23.870 vierkante kilometer. De Tibetaanse bevolking is meer dan 130.000, wat 33% van de totale bevolking is. Diqing betekent in het Tibetaans "gunstige plaats". In de geschiedenis was Diqing een belangrijke doorgangsroute van de "thee-paarden oude weg" in het zuidwesten, een belangrijk distributiecentrum voor materialen en handelsoverslagstation in de oostelijke Tibetaanse gebieden, en de toegangspoort om Tibet binnen te gaan en te verlaten. Het landschap hier is uniek. Er zijn de Meili Sneeuwberg, bergmeren, moderne gletsjers en prachtige weilanden zoals Zhongdian. De Engelse schrijver James Hilton beschrijft Shangri-La in Yunnan in zijn roman "The Lost Horizon" als een eeuwig vredige en rustige plek ver weg in de bergen van het Oosten.

Tibetaans klooster

Het Ganden Sumtseling-klooster is het grootste Tibetaans boeddhistische klooster in het Kham-gebied van Yunnan. Het wordt erkend als het centrum van de Gelug van het Tibetaans boeddhisme in Sichuan en Yunnan. De tempel is een vijf verdiepingen tellend kasteelachtig gebouw en de rijke schatten maken het ook een kunstmuseum.

Khampa's gebruiken

Dieet

In weidegebieden zijn rundvlees, schapenvlees, zuivelproducten, rijstwafels en meel de belangrijkste voedingsmiddelen, evenals "Dolma" (ook wel bekend als ginsengfruit).

De noordelijke landbouwgebieden van Kham zijn voornamelijk gebaseerd op hooglandgerst, tarwe, erwten, enz., en zuivelproducten zoals aardappelen, rundvee, schapen en varkensvlees.

Het zuidelijke landbouwgebied van Kham neemt hooglandgerst en tarwe als basisvoedsel, maïs, tarwe, aardappelen, rundvee, schapen en varkensvlees, enz.

Maïs, boekweit, sojabonen, bruine bonen, aardappelen, enz., zijn de belangrijkste voedingsmiddelen in het oostelijke landbouwgebied van Kham. Het vlees is voornamelijk varkensvlees en lamsvlees, en er is ook overvloedig wild zoals herten, herten, herten, groene schapen, wilde zwijnen en fazanten. Weinig mensen houden kippen, eenden en eieren. Kham-mensen in het Dadu-riviergebied eten vis, groenten en fruit. De groenten zijn rapen, radijzen, lotusbloemen, enz.

In het weidegebied worden ghee en rund- en schapenvet als belangrijkste eetbare oliën gebruikt en zijn ze vrijwel vrij van plantaardige oliën. Het landbouwgebied wordt gedomineerd door varkensvet en varkensvet, evenals ghee, en een klein aantal plantaardige oliën zoals walnoten, koolzaad en pinda's als aanvulling en aanpassing. Na de jaren 1940 werd eetbare plantaardige olie (koolzaadolie) geleidelijk populair en is nu een van de belangrijkste eetbare oliën geworden.

Huwelijk

De meeste jonge mannen en vrouwen hebben vrije liefde. Ouders en vrienden bemoeien zich er over het algemeen niet mee. De manier van vrijen is openlijk of verborgen, wat varieert van persoon tot plaats. In Daocheng County bijvoorbeeld, voordat een Tibetaanse man en vrouw zich verloven, moeten ze meestal de levende Boeddha vragen om te goddelijken en te roddelen om te zien of ze compatibel zijn met het Chinese dierenriemteken voordat ze over hun huwelijk kunnen beslissen. Na de verloving wisselden ze financiële geschenken en khata's uit. Tijdens de huwelijksceremonie werd de traditionele huwelijksceremonie gehouden en was het tafereel erg levendig.

Begrafenis

Er zijn vijf begravingsmethoden voor Tibetanen na hun dood. De vorm van begrafenis wordt voornamelijk bepaald door de economische en sociale status van de overledene. De meest plechtige is de torenbegrafenis, gevolgd door crematie. Luchtbegrafenis handhaaft een fantasie van opstijgen naar de "hemel". Luchtbegrafenisceremonies worden meestal in de vroege ochtend gehouden. Om de lokale etnische gebruiken te respecteren, heeft de lokale overheid bepaald dat mensen niet zonder toestemming naar de luchtbegrafenis mogen kijken, laat staan zonder toestemming foto's mogen maken. Als het kind dood is, of iemand die door een ziekte is overleden, wordt het lichaam in de rivier gegooid om de vissen te voeden. Dit wordt een waterbegrafenis genoemd. Degenen die in hun leven slechte dingen hebben gedaan, worden in de aarde begraven. Tibetanen geloven dat begraven mensen nooit zullen reïncarneren. Dit is dus de laagste begrafenis.