Tibet History

Tibet, bekend als het dak van de wereld of het sneeuwland, omvat uitgestrekte gebieden van hoge plateaus en torenhoge bergen. 's Werelds hoogste en grootste plateau - het Tibetaanse plateau heeft een oppervlakte van 2.500.000 vierkante kilometer en een hoogte van meer dan 4.900 meter. 's Werelds hoogste berg, de Mount Everest, ligt in dezelfde regio. De tienduizenden gletsjers dienen als een "watertoren", die water opslaan en de stroom op peil houden.

De geschiedenis van Tibet gaat terug tot 4.000 tot 5.000 jaar geleden, toen sneeuw het land domineerde, terwijl het leven ontkiemde en stenen constructies het huishouden domineerden. De legende wil dat Tibetanen afstammen van de vereniging van een aap en een vrouwelijke demon.

Keizerlijke Tijd (602-842)

Het was pas in de 7e eeuw dat de mensen die in Tibet woonden werden aangeduid als een volk met de opkomst van het Tibetaanse rijk. De eerste machtige dynastie die in deze regio ontstond was de YARLUNG DYNASTIE. Dit koninkrijk, ook bekend als het TUBO KONINKRIJK, werd gesticht door de meest intelligente en ijverige koning SONGTSEN GAMPO (604-650). Hij trouwde met Prinses Wencheng uit de Tang-dynastie. Prinses Wencheng bracht geavanceerde technologie, Han-cultuur en -gewoonten, en vooral - BOEDDHISME. Zo begonnen twee religies te worden beoefend in het sneeuwland. De ene was het inheemse BON en de andere het BOEDDHISME. Na vele jaren werd Tibetaans Boeddhisme de staatsgodsdienst. Dit rijk oefende een machtige invloed uit in Centraal-Azië. De Yarlung-dynastie zag zijn hoogtepunt in 780 en 790 toen het een gebied controleerde dat zich uitstrekte van het huidige Afghanistan, Bangladesh, Bhutan, Birma, China, India, Nepal, Pakistan, Kazachstan, Kirgizië en Tadzjikistan. De keizerlijke tijd kwam ten einde met de moord op KONING LANGDARMA, aanhanger van de Bon-religie, in 842. Met de val van deze dynastie splitste Tibet zich al snel op in verschillende gebieden.

Tegelijkertijd is er een hoogontwikkelde beschaving in Noordwest-Tibet - Zhangzhung. Zhangzhung betekent het land waar de roc (een enorme legendarische roofvogel) leeft. In de Chinese geschiedenis werd Zhangzhung geregistreerd als 羊同 (pinyin: yang tong). Zhangzhung is de vroegste beschaving gecentreerd op het Tibetaanse Plateau. Volgens historische gegevens was het Zhangzhung-regime al in de 10e eeuw voor Christus op het Tibetaanse plateau opgekomen en had het eerder betrekkingen met de Tang-dynastie dan Tubo. In de 6e en 7e eeuw na Christus werd Zhangzhung al gedomineerd door veeteelt en landbouw. Het oude Zhangzhung had een zeer hoge beschaving voortgebracht. Het vormde niet alleen zijn eigen unieke Zhangzhung-schrift, maar was ook de geboorteplaats van de traditionele Tibetaanse inheemse religie, de Bon-religie, die een diepgaande invloed uitoefende op de latere Tubo-cultuur en de gehele Tibetaanse cultuur. Op het hoogtepunt van zijn macht had het Zhangzhung-koninkrijk sterke militaire macht en een uitgestrekt grondgebied. Later kwam het Tubo-regime geleidelijk op in het Tibetaanse plateau, en rond de 8e eeuw na Christus verving het Zhangzhung volledig. Vanaf dat moment verdwenen het Zhangzhung-koninkrijk en zijn cultuur plotseling.

Tijdperk van Fragmentatie

Van de 9e tot de 13e eeuw was de politieke controle over Tibet verdeeld. Er was geen centrale bestuurlijke autoriteit. De islam zette in 1206 voet aan land door een invasie vanuit Bengalen. De ondergang van de Yarlung-dynastie liet Tibet achter in een machtsvacuüm, waarbij boeddhisten een dominante rol in de samenleving speelden en het inheemse Bon op de achtergrond raakte.

Sakya Bewind

Na de val van het Tupo-Regime waren er 400 jaar van verdeeldheid en oorlogen in Tibet. Aan het begin van de 13e eeuw verenigde Genghis Khan China. Later verenigde zijn kleinzoon, genaamd Godan Khan, Tibet met behulp van de lokale religieuze macht. In 1247 hoorde Godan Khan dat de Sakya-sekte de machtigste sekte in Tibet was, dus besloot hij Sakya Pandita en zijn twee neven aan te stellen als afgevaardigden voor het politieke leiderschap van Tibet. Daarnaast werd Sakya Pandita door Godan aangemoedigd om een Mongools schrift uit te vinden, genaamd het 'Phags-pa-schrift.

In het jaar 1260 werd Khubli Khan keizer van de Yuan-dynastie. Hij verleende Basiba niet alleen de positie van spiritueel leider, maar schonk hem ook een jade zegel. Vanaf die tijd had Basiba de leiding over nationale boeddhistische zaken en de bestuurlijke zaken van Tibet. In het jaar 1265 vergrootte Basiba het Sakya-klooster. Om de lokale zaken in Tibet te beheren, stichtte hij ook het Sakya-koninkrijk. Vanaf dat moment werd Tibet geassocieerd met het Chinese rijk, maar behield het zijn autonomie. De boeddhistische monniken genoten echter invloed aan de Mongoolse hoven. De Mongolen vestigden de Yuan-dynastie, waarbij Sakya optrad als de politieke autoriteit en de Mongolen de administratieve en militaire controle hadden.

Pazhu Regime

Toen de Yuan-dynastie in verval raakte, verscheen het Pazhu Regime en verving het Sakya Regime. In de 12e eeuw richtte Dogyi Gyepu het Pazhu Regime op. Het was in die tijd slechts een klein regime. Het Pazhu Regime werd een populaire lokale autoriteit toen het werd geleid door Yunqin Gyewa Gyabao. In 1354 bezette Gyangqiu Gyanzam het Sakya-klooster en verving de Sakya-autoriteiten. Keizer Shun van de Yuan-dynastie schonk een officieel zegel dat hem machtigde om Tibet te besturen.

In die tijd verloren boeddhistische sekten, door het gebrek aan religieuze discipline en de corruptie van monniken, de steun van het volk. Tsongkhapa, die religieuze hervorming bepleitte, kreeg grote steun van de Pazhu-regering. In het Pazhu Regime regeerden twaalf generaties koningen over Tibet gedurende 264 jaar, van 1354 tot 1618.

Ineenstorting van de Lijfeigenschap

De Ming-dynastie van China kwam aan de macht na het afslaan van de aanval van de Dzjoengaren op China. Tibet was in die tijd onstabiel, dus werd het door de Ming-heersers tot een autonome staat gemaakt met militaire en bestuurlijke bevoegdheden in hun handen. De Dalai Lama werd hersteld als heerser.

De Sino-Sikh-oorlog brak uit in 1834 vanwege de annexatie van Ladakh door de Sikhs. De oorlog eindigde met een verdrag van Chushul tussen beide partijen. Halverwege de 19e eeuw nam de controle van de Qing-dynastie over China af. Hierdoor werd ook haar gezag over Tibet minimaal.

Aan het begin van de 20e eeuw wilde Rusland de controle over Tibet als onderdeel van zijn plan om uit te breiden in Centraal-Azië. Tibet werd het strategische punt. Tegelijkertijd breidden de Britten ook hun invloed uit over Noord-India en beschouwden ze Tibet als een kritieke regio om hun superioriteit in het subcontinent te behouden.

De Britse expedities gaven de voorkeur aan onderhandelingen met de 13e Dalai Lama boven Chinese vertegenwoordigers om invloed te krijgen in het sneeuwland. De Britse invasie van 1903 resulteerde in honderden Tibetaanse doden. In 1908 ging de 13e Dalai Lama naar Beijing, waar keizer Guangxu hem ontmoette en zijn titel als Dalai Lama officieel werd goedgekeurd.

In 1910 verenigde de Qing-regering Tibet en vestigde direct Chinees bestuur. De Dalai Lama vluchtte naar Brits-Indië. Het Qing-bewind in Tibet was echter zeer impopulair.

Het Qing-bewind werd beëindigd door de XINHAI-REVOLUTIE, die de Republiek China oprichtte. In 1940 wilde de regering van de Republiek China de Dalai Lama herstellen en verontschuldigde zich voor de acties van de Qing-regering. De regering hield daarom de zittingsceremonie voor de 14e Dalai Lama, Danzengjiacuo.

Oprichting van de Tibetaanse Autonome Regio

In 1949 werd de Volksrepubliek China opgericht. In 1951 werd Tibet vreedzaam bevrijd door de regering. Het feodale lijfeigenschap in Tibet werd afgeschaft. In september 1965 werd de Tibetaanse Autonome Regio opgericht.