ทาชีเดเล็ค

เมื่อเดินทางไปยังพื้นที่ทิเบต เรามักจะได้ยินคำว่า ทาชีเดเล็ค หรือเป็นฝ่ายกล่าวคำว่า ทาชีเดเล็ค กับผู้อื่นก่อนเสมอ คำทักทายพื้นฐานของชาวทิเบตนี้ไม่เพียงแต่ช่วยลดระยะห่างระหว่างกัน แต่ยังช่วยคลายความแปลกหน้าของพื้นที่ทิเบตได้อีกด้วย งั้นคำถามก็เกิดขึ้นแล้ว คุณรู้ไหมว่าความหมายที่แท้จริงและที่มาของ ทาชีเดเล็ค คืออะไร? และคุณรู้ไหมว่าเมื่อมีคนทักคุณว่า ทาชีเดเล็ค คุณควรตอบกลับอย่างไรให้สุภาพ?

บางคนเข้าใจว่า ทาชีเดเล็ค หมายถึงความมงคล แต่จริงๆ แล้วมันมีความหมายมากกว่านั้น ในคำว่า ทาชีเดเล็ค "ทา" หมายถึง ความดี ความสว่าง ความสมบูรณ์แบบ ความเป็นมงคล ฯลฯ "ชี" หมายถึง ผลลัพธ์ที่ดี ผลลัพธ์อันยอดเยี่ยม และความกลมเกลียว รวมถึงความปรารถนาและความฝันดีๆ ทุกชนิด "เด" หมายถึง ปราศจากโรคภัย ปราศจากภัยพิบัติ ปราศจากสงคราม ปราศจากความยุ่งเหยิง ความสงบ พลังบวก ความสงบสุข ความสุข ความยินดี ความยิ่งใหญ่ ฯลฯ "เล็ค" หมายถึง ปราศจากมลทิน ความงดงาม ความสมบูรณ์แบบอันยิ่งใหญ่ ความเต็มเปี่ยมด้วยความปรารถนาดี ความสมหวังในความปรารถนา ประโยชน์และผลประโยชน์

ทาชีเดเล็ค ไม่ได้แค่หมายถึงการอวยพรด้วยความปรารถนาดีเท่านั้น แต่ยังมีความหมายที่ลึกซึ้งกว่านั้น นั่นคือ "มีเหตุ ย่อมมีผล" แต่ไม่ว่าจะอย่างไร คำตอบคือการกล่าวว่า "ทาชีเดเล็ค" (โชคดีและมีความสุข) ซึ่งถือเป็นความเมตตาและพรที่ดีที่สุดให้แก่ฝ่ายตรงข้าม

ทาชีเดเล็ค เป็นคำกล่าวต้อนรับและอวยพรของชาวทิเบต ในภาษาทิเบต หากมีใครกล่าวว่า "ทาชีเดเล็ค" สามารถแปลได้ว่า "ยินดีต้อนรับ" หรือ "โชคดี" และคำตอบควรเป็น "ทาชีเดเล็ค ชู (เสียงที่สี่)" แทนที่จะเป็น "ทาชีเดเล็ค"

ที่มาของคำมงคลทิเบต "ทาชีเดเล็ค" มาจากคัมภีร์พุทธศาสนาเก่าแก่ที่สุดของยงจงบอน ในทิเบตเมื่อนานมาแล้ว เมื่อ 18,000 ปีก่อน เมื่อพระพุทธเจ้าชินราบ มิโว (ประสูติในอาณาจักรจวงจุง) เสด็จมาประกาศธรรมที่คองปูในทิเบต พระองค์ได้ทรงใช้คำว่า "ทาชีเดเล็ค" แล้ว คำว่า "มู่จูมันตัว" ในภาษาเซียงซียง เทียบเท่ากับ "ทาชีเดเล็ค" ในภาษาทิเบต บางคนได้แต่งตำนานขึ้นมาว่า ทาชีเดเล็ค ถูกนำเข้ามาในทิเบตโดยเจ้าหญิงเหวินเฉิง แม้ว่าจะเป็นเพียงเรื่องเล่าเชิงขำขันและไม่มีจุดประสงค์อื่น แต่ก็ทำให้หลายคนเข้าใจผิด

แน่นอนว่าการพูดแค่ "ทาชีเดเล็ค" ในทิเบตยังไม่เพียงพอ คุณยังสามารถเรียนรู้คำทิเบตที่มีประโยชน์มากๆ เหล่านี้เพิ่มเติมได้ดังต่อไปนี้:

1. ขอบคุณ= ทุกเจเช (ཐུགས་རྗེ་ཆེ་།)
2. สบายดีไหม? = คเยรัง กูซู เดโบ-ยิมเบย์? (ཁྱེད་རང་སྐུ་གཇུགས་བདེ་པོ་ཡིན་པས།)
3. ขอโทษ = กงดา (དགོང་དག་།)
4. ลดราคาได้ไหม? = กง ชัก ดัง
5. โรงพยาบาลอยู่ที่ไหน? = เนม-คัง การ์ปา โย เรเฟ
6. เรียกรถพยาบาล = ชีก-ญี-เลกอร์ ลา กาปาร์ ดัง

ควรทราบไว้ตรงนี้ว่าทิเบตเป็นภูมิภาคที่กว้างใหญ่มาก โดยทั่วไป เราจะแบ่งทิเบตออกเป็นสามภูมิภาคคือ อู-ซัง (พื้นที่ส่วนใหญ่ของลาซ่า ซีกัตเซ และชนันในทิเบต) อัมโด (ชิงไห่ น่าชู่ และทุ่งหญ้าในภาคตะวันตกเฉียงเหนือของเสฉวน) และ คาม (ตะวันตกของเสฉวน ชัมโต และตะวันตกเฉียงเหนือของยูนนาน ฯลฯ) และระบบการออกเสียงที่เรานำเสนอนี้เป็นภาษาถิ่นลาซ่า